Cervicogene Hoofdpijn
zeurende hoofdpijn vanuit de nek

Home

hoofdpijn vanuit de nek

Cervicogene hoofdpijn is hoofdpijn die ontstaat vanuit de nek.

Er zijn diverse oorzaken van cervicogene hoofdpijn en vele bronnen in de nek kunnen hoofdpijn veroorzaken:

  • Gewrichten 
  • Tussenwervelschijven
  • Spieren
  • Banden
  • Spieraanhechtingen
  • Inklemmingen van zenuwen

Gewrichten

Van alle gewrichten in de wervelkolom is alleen van de bovenste drie wervels overtuigend aangetoond dat zij hoofdpijn kunnen veroorzaken.1-7 Doorgaans gaat het om pijnlijke en stijve gewrichten. Deze worden niet zomaar pijnlijk en stijf, zie voor meer info onder risicofactoren


Tussenwervelschijven

Een pijnlijk proces in de tussenwervelschijven van de nek kan ook hoofdpijn veroorzaken. Meestal betreft het scheurtjes van de vezels waaruit de tussenwervelschijf is opgebouwd, soms een uitpuilende tussenwervelschijf of een nekhernia. Van vooral de hoogst gelegen tussenwervelschijf (tussen de 2e en 3e nekwervel) is bekend dat deze hoofdpijn kan veroorzaken.8-10 Van lagere tussenwervelschijven is dat minder evident, al zijn er wel enkele gevallen beschreven.11-13


Spieren

Pijnlijke en gespannen spieren in de nek kunnen ook hoofdpijn veroorzaken. Bekend en berucht zijn de zogenaamde 'triggerpoints: kleine locale, erwtvormige verhardingen in spiervezels. Deze komen zowel voor in de grote nekspieren als in de diepe kleine nekspieren hoog in de nek14-16. Zie voor meer informatie over de achterliggende oorzaken hiervan, bij risicofactoren.


Banden

Meestal gaat het om lichte verstuikingen (verdraaide nek) en soms om bandletsel na een ongeval.17-18 Ook kunnen banden geïrriteerd raken of blijven door enkele veelvoorkomende risicofactoren.19-21


Spieraanhechtingen

Irritatie van de plaats waar de spieren (via pezen) aanhechtingen op de botten treedt vooral op als de spierspanning langdurig verhoogd is. In experimenteel onderzoek is aangetoond dat dit soort plaatsen hoofdpijn kan veroorzaken.22

Inklemmingen

Het meest bekend is de inklemming van de grote achterhoofdszenuw (nervus occipitalis major). Er zijn aanwijzingen dat een inklemming inderdaad verantwoordelijk kan zijn voor hoofdpijn23-24, maar er zijn ook auteurs die het bewijs daarvoor niet overtuigend genoeg vinden25

Literatuur

[1] Pfaffenrath, V., R. Dandekar, E.T. Mayer, G. Hermann, W. Pölmann, 1988, Cervicogenic headache: results of computer-based measurements of cervical spine mobility in 15 patients. Cephalgia, 8 (1) 45-48
[2] Bush,
M.D., P.R. Wilson, Atlanto-occipital and atlanto-axial injections in the treatment of headache and neck pain, 1989, Reg. Anaest., 14, (2) 45
[3] E
deling, J., The true cervical headache, S. Afr. Med. J., 62 (15) 531-534
[4] Jull,
G., Het verband tussen hoofdpijn en de halswervelkolom-een overzicht. In: G.P. Grieve, Moderne manuele therapie van de wervelkolom, deel 1. 1989, 349-356, De Tijdstroom Lochum
[5] Bogduk,
N., Marsland, The cervical Zygapophysial Joints as a source of Neck Pain, 1987, Spine, 13 (6) 610-617
[6] Ehni,
G. B. Benner, Occipital Neuralgia and C1-2 arthrosis, 1984, N. Engl. J. Med., 310 (2) 127
[7] April, C.,
M.J. Axinn, N.Bogduk, Occipital Headaches Stemming From the Lataral Atlanto-Axial (C1-2) Joint, 2002, Cephalgia, 22, 15-22
[8] Jansen, J., A. Bardosi, J. Hildebrandt, A. Lücke, Cervicogenic, hemicranial attacks associated with vascular irritation or compressing of the cervical nerve root C2. 1989, Pain, 39 (2) 203-212
[9] Schellhas K.P., M.D. Smith, C.R. Gundri, P.R. Pollei, Cervical discogenic pain: prospective correlation of MRI and discography in asymptomatic subjects and pain sufferers. Spine 1996, 21: 300-312
[10] Grubb, S.A. C.K. Kelly, Cervical discography: clinical implications from 12 years of experience. Spine, 2000, 25: 1382-1389
[11] Michler, R.P., G. Bovim, O. Sjaastad, Disorders in the lower cervical spine. A cause of unilateral headache? Acase report. Headache, 31 (8) 550-551
[12] Tamura, T., Cranial Symptoms after cervical injury: Aetiology and treatment of the Barré-Lieou Syndrome. 1989, J. Bone and Joint Surgery, 71b (2) 283-287
[13] Jansen, J., E. Markakis, B. Rama, J. Hildebrandt, Hemicranial attacks of permanent hemicrania - a sequel of upper cervical root compression. 1989, Cephalalgia, 9 (2) 123-130
[14] T
ravell, J.G., D,G, Simons, Myofacial pain and dysfunction - The Triggerpoint Manual. 1983, Williams and Wilkins, Baltimore
[15] B
oquet, J., N. Moore, F. Boismare, Hemicrania and lateralized cervicoscapular muscular hypertonicity. 1982, Adv. Neurol., 33 401-405
[16] Jaeger, B.
Are ‘cervicogenic’ headaches due to myofacial pain ande cervical spine dysfunction? 1989, Cephalgia, 9 (3) 157-164
[17] Dvorak, J. Rotationsinstabilität der oberen Halswirbelsäule. In: D. Hohman, B. Krügelgen, K. Liebig (Eds), Neuroorthopädie 4, 1988,Springer, Berlijn.
[18] Bogduk, N. The anatomy and pathophysiology of whiplash. 1986, Clin. Biom. 1 (2) 92-101
[19] Vancraeynest, T., L. Meylemans, A. Stevens, N. Rosselle, 1986, Pijn bij structurele afwijkingen ter hoogte van de cervicale wervelzuil. Acta. Belg. Med. Phys., 9 (3) 231-234
[20] Walter, L., Vertebragen bedingte Kopfschmerzen im kinderalter - ihre Entstehung, Diagnostik und Therapie. 1985, Padiatr. Grenzgeb. 24 (2) 153-166
[21] Barbuto, L.M. Differential Diagnosis of Headaches. In Vernon (ed): Upper Cervical Syndrome - Chiropractic Diagnosis and Treatment. 1988 Williams & Wilkins, Baltimore
[22] B
ogduk, N., J. Govind, Cervicogenic headache: an assessment of the evidence on clinical diagnosis, invasive tests, and treatment. The Lancet, 2009, 959-967
[23] Bovim, G., T.A. Frederiksen, A. Stolt-Nielsen, O. Sjaastad, Neurolysis of the greater occipital nerve in cervicogenic headache. A follow up study. 1992, Headache 32: 175-179
[24] Anthony, M., Headache and the greater occipital nerve, 1992, Clin. Neurol Neurosurg 94: 297-301
[25] Bogduk, N., The neck and headaches, 2004, Neurol Clin N Am, 151-171